esjlEurasian Scientific Journal of LawEurasian Scientific Journal of Law2959-41972959-4200Университет «Туран»10.46914/2959-4197-2026-1-1-149-158esjl-583Research ArticleУГОЛОВНОЕ ПРАВО, УГОЛОВНЫЙ ПРОЦЕССCRIMINAL LAW, CRIMINAL PROCEDUREМеханизмы повышения кибербезопасности путем внедрения искусственного интеллекта в деятельность ОВДMechanisms for increasing cybersecurity through the introduction of artificial intelligence in the activities of the department of internal affairshttps://orcid.org/0000-0001-7795-2518АпахаевН. Ж.ApakhaevN. Zh.

Апахаев Н.Ж., к.ю.н., профессор,

г. Алматы.

Apakhaev N.Zh., C.L.S., Professor,

Almaty.

apahaev_nurlan@mail.ruhttps://orcid.org/0009-0003-1049-6038ЗулееваА. Ж.ZuleevaA. Zh.

Зулеева А.Ж., PhD, ассоциированный профессор,

г. Алматы.

Zuleeva A.Zh., PhD, Associate Professor,

Almaty.

ainagul.z@mail.ruhttps://orcid.org/0009-0001-8643-4058ШидемовА. Г.ShidemovA. G.

Шидемов А.Г., PhD, ассоциированный профессор,

г. Алматы.

Shidemov A.G., PhD, Associate Professor,

Almaty.

Sh_azem@mail.ruQ UniversityКазахстанQ UniversityKazakhstan20262603202601(14)149158Copyright © Апахаев Н.Ж., Зулеева А.Ж., Шидемов А.Г., 20262026Апахаев Н.Ж., Зулеева А.Ж., Шидемов А.Г.Apakhaev N.Z., Zuleeva A.Z., Shidemov A.G.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://esjl.turan-edu.kz/jour/article/view/583

В настоящее время технологии искусственного интеллекта становятся катализатором кардинальных изменений в правоохранительной сфере. Усложнение киберпреступлений, обретение трансграничного характера и рост преступной активности в цифровом пространстве требуют применения органами внутренних дел новых подходов и инструментов. В данной статье подробно рассмотрены основные механизмы внедрения искусственного интеллекта в деятельность ОВД, его роль в обеспечении кибербезопасности и институциональные, правовые и технические аспекты практической реализации. В ходе исследования был проведен анализ стратегических документов и рекомендаций международных организаций Interpol, Europol, UNICRI и OECD, а также национальных стратегий цифровизации и кибербезопасности Республики Казахстан. В ходе исследования были изучены особенности и преимущества применения ИИ в деятельности ОВД на основе метода системного анализа, сопоставления зарубежного и отечественного опыта с целью оценки эффективности внедрения ИИ в деятельность ОВД и определения его влияния на систему кибербезопасности.

Currently, artificial intelligence technologies are becoming a catalyst for radical changes in the field of law enforcement. The complication, transboundary nature of cybercrime and the increase in criminal activity in the digital space require the use of new approaches and tools by the internal affairs bodies. In this article, the main mechanisms for introducing artificial intelligence into the activities of the Department of internal affairs, its role in ensuring cybersecurity and institutional, legal and technical aspects of practical implementation are considered in detail. The study analyzed the strategic documents and recommendations of international organizations Interpol, Europol, UNICRI and OECD, as well as the National digitalization and cybersecurity strategies of the Republic of Kazakhstan. In the course of the study, in order to assess the effectiveness of the introduction of AI into the activities of the IAB and determine its impact on the cybersecurity system, the features and advantages of the use of AI in the activities of the IAB were studied on the basis of a systematic analysis method, a comparison of foreign and domestic experience.

искусственный интеллекткибербезопасностькиберпреступностьанализ данныхмашинное обучениецифровизацияправовое регулированиеartificial intelligencecybersecuritycybercrimedata analyticsmachine learningdigital transformationlegal regulationReferencesResponsible AI Innovation in Law Enforcement Toolkit // United Nations Interregional Crime and Justice Research Institute. 2024. P. 8–13. URL: https://unicri.org (accessed: 12.10.2025)Responsible AI Innovation in Law Enforcement Toolkit // United Nations Interregional Crime and Justice Research Institute. 2024. P. 8–13. URL: https://unicri.org (accessed: 12.10.2025). (In English)AI and Policing: The Benefits and Challenges of Artificial Intelligence for Law Enforcement. The Hague: European Union Agency for Law Enforcement Cooperation. URL: https://www.europol.europa.eu (accessed: 10.10.2025)AI and Policing: The Benefits and Challenges of Artificial Intelligence for Law Enforcement. The Hague: European Union Agency for Law Enforcement Cooperation. URL: https://www.europol.europa.eu (accessed: 10.10.2025). (In English)2023–2029 жылдарға арналған цифрлық трансформация, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласын және киберқауіпсіздікті дамыту тұжырымдамасын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 28 наурыздағы № 269 қаулысы. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2300000269/history (өтініш берілген күн: 10.10.2025)2023–2029 jyldarğa arnalğan sifrlyq transformasia, aqparattyq-komunikasialyq tehnologialar salasyn jäne kiberqauıpsızdıktı damytu tūjyrymdamasyn bekıtu turaly: Qazaqstan Respublikasy Ükımetınıñ 2023 jylğy 28 nauryzdağy No. 269 qaulysy. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2300000269/history (ötınış berılgen kün: 10.10.2025). (In Kazakh)Кибершабуылдарға қарсы әрекет ету ұлттық орталығын күшейту туралы: баспасөз ақпараты. – Астана, 2025. URL: https://www.gov.kz (өтініш берілген күн: 10.10.2025)Kiberşabuyldarğa qarsy äreket etu ūlttyq ortalyğyn küşeitu turaly: baspasöz aqparaty. Astana. URL: https://www.gov.kz (ötınış berılgen kün: 10.10.2025). (In Kazakh)Ақпараттандыру туралы: Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 24 қарашадағы № 418-V ҚРЗ Заңы. URL: https://www.adilet.zan.kz (өтініш берілген күн: 10.10.2025)Aqparattandyru turaly: Qazaqstan Respublikasynyñ 2015 jylğy 24 qaraşadağy № 418-V QRZ Zañy. URL: https://www.adilet.zan.kz (ötınış berılgen kün: 10.10.2025). (In Kazakh)Дербес деректер және оларды қорғау туралы: Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 21 мамырдағы № 94-V Заңы. URL: https://www.adilet.zan.kz (өтініш берілген күн: 10.10.2025)Derbes derekter jäne olardy qorğau turaly: Qazaqstan Respublikasynyñ 2013 jylğy 21 mamyrdağy № 94-V Zañy. URL: https://www.adilet.zan.kz (ötınış berılgen kün: 10.10.2025). (In Kazakh)Қылмыспен күресте жасанды интеллект әдістерін қолдану // Russian Law Journal. – № 12 (2). URL: https://www.russianlawjournal.org.Qylmyspen küreste jasandy intelekt ädısterın qoldanu // Russian Law Journal. No. 12(2). URL: https://www.russianlawjournal.org (In Kazakh)Құқық қорғау органдарындағы жасанды интеллект: заңсыз ақша ағындарын бұзуға арналған жасанды интеллект шешімдері // eucrim – The European Criminal Law Associations’ Forum. 2023. No. 1. Р. 60–66. URL: https://eucrim.eu (accessed: 11.10.2025)Qūqyq qorğau organdaryndağy jasandy intelekt: zañsyz aqşa ağyndaryn būzuğa arnalğan jasandy intelekt şeşımderı // eucrim – The European Criminal Law Associations’ Forum. 2023. No. 1. P. 60–66. URL: https://eucrim.eu (accessed: 11.10.2025). (In Kazakh)Цифрлық Әлемнің қауіпсіздігін қамтамасыз ету: жасанды интеллект (AI) қолдайтын зиянды бағдарламалар мен интрузияны анықтау арқылы интеллектуалды инфрақұрылымдар мен цифрлық индустрияларды қорғау. URL: https://arxiv.org (өтініш берілген күн: 10.10.2025)Sifrlyq Älemnıñ qauıpsızdıgın qamtamasyz etu: Jasandy intelekt (AI) qoldaityn ziandy bağdarlamalar men intruziany anyqtau arqyly intelektualdy infraqūrylymdar men sifrlyq industrialardy qorğau. URL: https://arxiv.org (ötınış berılgen kün: 10.10.2025). (In Kazakh)Жасанды интеллект және полиция қызметі: жасанды интеллекттің құқық қорғау органдары үшін артықшылықтары мен қиындықтары // Luxembourg: Publications Office of the European Union. URL: https://op.europa.eu (өтініш берілген күн: 12.10.2025)Jasandy intelekt jäne polisia qyzmetı: jasandy intelekttıñ qūqyq qorğau organdary üşın artyqşylyqtary men qiyndyqtary. Luxembourg: Publications Office of the European Union. URL: https://op.europa.eu (ötınış berılgen kün: 12.10.2025). (In Kazakh)Құқық қорғау органдарындағы жасанды интеллекттің жауапты инновацияларына арналған құралдар жинағы. – Lyon: INTERPOL. URL: https://www.interpol.int (өтініш берілген күн: 10.10.2025)Qūqyq qorğau organdaryndağy jasandy intelekttıñ jauapty innovasialaryna arnalğan qūraldar jinağy. Lyon: INTERPOL. URL: https://www.interpol.int (ötınış berılgen kün: 10.10.2025). (In Kazakh)Жасанды интеллектті өзгерту: Еуропол ауыр ұйымдасқан қылмыс пен терроризммен күресу үшін жасанды интеллектті қалай пайдаланады // Академиялық журнал. – 2023. – № 72(9). URL: https://belugyiszemlejournal.org (өтініш берілген күн: 10.10.2025)Jasandy intelekttı özgertu: Europol auyr ūiymdasqan qylmys pen terorizmmen küresu üşın jasandy intelekttı qalai paidalanady // Akademialyq jurnal. 2023. No. 72(9). URL: https://belugyiszemlejournal.org (ötınış berılgen kün: 10.10.2025). (In Kazakh)Principles for Responsible AI Innovation in Law Enforcement. URL: https://ai-lawenforcement.org (accessed: 10.10.2025)Principles for Responsible AI Innovation in Law Enforcement. URL: https://ai-lawenforcement.org (accessed: 10.10.2025). (In English)Application of AI in Law Enforcement and Crime Prevention: MNU Research-Based Evaluation Enhances the Legislative Process in Kazakhstan. URL: https://mnu.kz/news (accessed: 10.10.2025)Application of AI in Law Enforcement and Crime Prevention: MNU Research-Based Evaluation Enhances the Legislative Process in Kazakhstan. URL: https://mnu.kz/news (accessed: 10.10.2025). (In English)

The authors declare that there are no conflicts of interest present.