Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасын жетілдірудің теориялық негіздері мен халықаралық стандарттарға сәйкестендіру бағыттары

Мақалада Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасын реформалаудың теориялық негіздері мен оның халықаралық-құқықтық стандарттарға сәйкестігі жан-жақты зерттеледі. Авторлар құқықтық реформалардың алғышарттары ретінде елдің саяси-экономикалық жағдайының өзгеруін, әлеуметтік қатынастардың жаңаруын, құқық ғылымының жетістіктерін енгізу қажеттілігін, халықаралық конвенциялар мен келісімдерге бейімделуді және шетелдік құқықтық тәжірибені қолдануды негіздейді. Сонымен қатар, заңдарды жетілдіру мен түбегейлі реформалау арасындағы айырмашылықтар ашылып, заңнамалық өзгерістердің тиімділігіне талдау жасалады. Авторлар отандық қылмыстық заңнаманың халықаралық стандарттарға сәйкестену деңгейін бағалап, реформалардың қоғам өміріндегі рөлі мен практикалық маңызын айқындайды. Зерттеуде тарихи, салыстырмалы-құқықтық және жүйелік талдау әдістері қолданылған. Мақалада Қазақстанның қылмыстық заң жүйесінде орын алған институционалдық және мазмұндық өзгерістердің себептері мен салдары сараланып, ұлттық құқықты халықаралық құқықпен үйлестірудің тиімді жолдары ұсынылады.

1. Баймаханов М.Т. Право, сознание, поведение // Избранные труды по теории государства и права. – Алматы: АЮ-ВШП «Әділет», 2003. – С. 138–144.

2. Айтхожин К.К. Вопросы развития правовой системы Республики Казахстан в контексте реализации концепции правовой политики. – 2017. URL: https://www.zakon.kz/4846104-voprosy-razvitija-pravovojj-sistemy.html (дата обращения: 25.02.2025)

3. Сулейменова Г.Ж. Судебная реформа в Республике Казахстан: обзор основных этапов // Организация по безопасности и сотрудничеству в Европе. Центр в Астане. – Алматы, 2010. URL: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=36866416 (дата обращения: 29.05.2025)

4. Мәми Қ. Қазақстандағы сот реформасының даму кезеңдері. – Астана: Астана полиграфия, 2003. – 264 б.

5. Джекебаев У.С. Основные принципы уголовного права Республики Казахстан. – Алматы: Жеті Жарғы, 2001. – 256 с.

6. Правовая реформа. URL: https://ru.qaz.wiki/wiki/Law_reform (дата обращения: 23.04.2025)

7. Оганесян С.М. Понятие международных стандартов прав человека // Международное публичное и частное право. – 2008. – № 2. – С. 56–60.

8. Бутылин В.Н., Гончаров И.В., Барбин В.В. Обеспечение прав и свобод человека и гражданина в деятельности органов внутренних дел. – М.: Академия управления МВД России, 2007. – 240 с.

9. Рекомендация № R(2000)21 Комитета министров Совета Европы «О свободе осуществления профессии адвоката»: принята 25 окт. 2000 г. // Гарант. URL: https://base.garant.ru/71493608/ (дата обращения: 19.12.2025)

10. Стандарты независимости юридической профессии: приняты на конференции Международной ассоциации юристов (Нью-Йорк, сент. 1990 г.). // Zakon.kz: URL: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1045113 (дата обращения: 19.12.2025)

11. Model Rules of Professional Conduct – Примерные правила профессионального поведения / American Bar Association. 1983. URL: https://www.elibrary.ru/item.asp?id=21208791 (дата обращения: 19.12.2025)

12. Адвокаттардың кәсіби әдеп кодексі: бекітілген 2014 жылғы 26 қыркүйектегі Адвокаттар алқасы делегаттарының екінші республикалық конференциясында. URL: https://www.agka.kz/cms/wp-content/uploads/2014/12/CodexProfEtiki-KAZ.pdf (өтініш берілген күн: 20.12.2025)

13. Erickson W.H. The Perjurious Defendant: A Proposed Solution to the Defense Lawyer’s Conflicting Ethical Obligations to the Court and to His Client // Denver Law Journal. 1981. Vol. 59. Iss. 1. P. 75–78.

14. Гафуров А.Б. Международные стандарты адвокатской деятельности. – М., 2014. – 240 с.

15. Relationship between Defense Lawyer and Defendant // Defense Wiki. URL: https://defensewiki.ibj.org/index.php/Relationship_between_Defense_Lawyer_and_Defendant (accessed: 23.08.2024)