Тауар белгілерін заңсыз пайдалануды халықаралық құқықтық реттеу

Тауар белгілерін заңсыз пайдалануды халықаралық құқықтық реттеу зияткерлік меншік құқығын қорғауда шешуші рөл атқарады. Ұлттық заңнамадағы айырмашылықтар және халықаралық ынтымақтастықтың жеткіліксіздігі сияқты проблемаларға қарамастан, оларды шешудің нақты жолдары бар. Заңнамаларды үйлестіру, ынтымақтастықты күшейту және заманауи технологияларды қолдану контрафакцияға қарсы күрестің тиімділігін едәуір арттырып, құқық иелерінің мүдделерін қорғауға және жаһандық нарықта әділ бәсекелестікті қамтамасыз етуге ықпал етуі мүмкін. Бұл мақалада авторлар тауар белгілерін заңсыз пайдаланумен күресуге бағытталған негізгі халықаралық құқықтық тетіктерді зерттейді. Олар сондай-ақ негізгі мәселелерді талдайды және оларды шешу жолдарын ұсынады. ТМД елдерінде де, континенттік құқық жүйесі бар кейбір елдерде де (Литва, Испания, Италия) тауар белгілерін заңсыз пайдаланғаны үшін қылмыстық жауапкершілікке ерекше назар аударылады. Авторлар Қазақстан Республикасында зияткерлік меншікті қорғау халықаралық стандарттарға сәйкес келетін заманауи заңнамалық базаға негізделеді деген қорытындыға келді. Алайда құқық қолданудың тиімділігін арттыру үшін құқықтық қатынастарға қатысушылардың хабардарлығын жақсартуға, қылмыстық және әкімшілік заңнаманың санкцияларын қатаңдатуға, сондай-ақ халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған қосымша шаралар қабылдау қажет.

1. Regulation (EU) 2017/1001 Of the European Parliament and of the Council of 14 June 2017 on the European Union trade mark. URL: https://www.wipo.int/wipolex/ru/legislation/details/18298

2. Directive (EU) 2015/2436 of the European Parliament and of the Council of 16 December 2015 to approximate the laws of the Member States relating to trade marks. URL: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2015/2436/oj/

3. Иванова Е.Г. История развития понятия товарного знака и его функций // Юридическая наука. – 2014. – № 3. – С. 48–51. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/istoriya-razvitiya-ponyatiya-tovarnogo-znakai-ego-funktsiy/viewer

4. Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 26 шілдедегі № 456 Заңы. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z990000456_

5. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ Қазақстан халқына Жолдауы. 2014 жылғы 17 қаңтар. URL: https://www.akorda. kz/ru/addresses/addresses_of_president/poslanie-prezidenta-respubliki-kazahstan-nnazarbaeva-narodukazahstana-17-yanvarya-2014-g (өтініш берілген күн: 20.05.2024)

6. Қазақстан Республикасының азаматтық кодексі (ерекше бөлім) 1999 жылғы 1 шілдедегі № 409 Кодексі. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/K990000409_

7. Кондрашина В.А. Уголовная ответственность за незаконное использование товарного знака по законодательству России и зарубежных стран. Дис… канд. юрид. наук. – Казань, 2004. – С. 159. URL: https://www.dissercat.com/content/ugolovnaya-otvetstvennost-za-nezakonnoe-ispolzovanie-tovarnogo-znaka- po-zakonodatelstvu-ross

8. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексi 2014 жылғы 3 шiлдедегі №226-V ҚРЗ. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1400000226

9. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Қазақстан Республикасының Кодексі 2014 жылғы 5 шілдедегі № 235-V ҚРЗ. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1400000235

10. Уголовный кодекс Литовской Республики. URL: https://www.lithuanialaw.com/lithuanian-criminal-code-495

11. Bently L., Ginsburg J.C., Davis Je. The Making of Modern Trade Marks Law the Construction of the Legal Concept of Trade Mark (1860–1880) // Cambridge University Press. 2008. No. 6. Р. 3–41. URL: https://tind.wipo.int/record/27788

12. Уголовный кодекс Испании. URL: https://www.mjusticia.gob.es/es/AreaTematica/Documen-tacionPublicaciones/

13. Маклаков В.В. Конституция зарубежных государств. – М.: Издательство БЕК, 1999. – 584 с.

14. Казарян А.В. Специализированные суды по интеллектуальным правам // Журнал Суда по интеллектуальным правам. – 2015. – № 8. URL: http://jursite.garant.ru/legal-issues/specialized-courts-for-intellectual-property-rights?ysclid=lyl4xbdkqm937400251

15. Прошина Ю.В. Уголовная ответственность за преступления против интеллектуальной собственности по законодательству стран Европы // Молодой ученый. – 2017. – № 23(157). – С. 202–204. URL: https://moluch.ru/archive/157/44342/