Актуальные проблемы государственно-правового управления земельными ресурсами в Республике Казахстан

В статье рассматриваются проблемы правового регулирования системы государственного управления земельными ресурсами, рационального использования земельных ресурсов, экономического правового регулирования земельных ресурсов. Земельные фонды в РК являются целью изучения основ экономического благосостояния страны. Освещена важность уточнения специальных методов государственного управления земельными ресурсами, формирования политики специальных платежей с экономическим рынком земельных ресурсов. В процессе написания исследовательской работы широко применялись методы правового, аналитического, синтеза, индукции и дедукции в области государственного управления земельными ресурсами. Исследованы такие важные элементы, как кадастровая и рыночная стоимость земли, компенсация при изъятии участков, система льготного налогообложения сельхозпроизводителей, а также санкции за нарушение земельного законодательства. Кроме того, проведен анализ материалов суда о незаконно предоставленных землях при управлении земельными участками. Проведены исследования опыта деятельности государственных органов в области эффективного использования земельных ресурсов, содержания земельных запасов, недопущения деградации земель, земельных отношений в Республике Казахстан. Сделаны выводы, связанные с особенностями управления земельными фондами государственными органами, рациональным использованием и правовой охраной земель, эффективными результатами цифровизации земельных ресурсов.

1. Тасанова Ж.Б. Жер ресурстарын басқару: оқу құралы. – Алматы: Альманахъ, 2019. – 104 б.

2. Клебанович Н.В. и др. Почвы и земельные ресурсы Казахстана: учебник. – Минск: БГУ, 2016. – 246 с.

3. Kuandykova E., Bekezhanov D., Nessipbaeva I., Jumabayeva K., Zhuldybayeva A. Regulation of Mechanisms for Management of Environmental Issues of Rational Use of Natural Resources and Pastures // International Journal of Sustainable Development and Planning. 2024. Vol. 19. No. 11. P. 4509–4517.

4. Туленова А.М., Бектурганова А.Е., Айгаринова Г.Т., Рысмахан Г.Б. Проблемы и задачи совершенствования системы управления земельными ресурсами в Республике Казахстан // Вестник университета «Туран». – 2024. – № 1(101) – С. 310–322.

5. Қазақстан Республикасының Жер кодексі 2003 жылғы 20 маусымдағы N 442. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K030000442 (өтініш берілген күн: 25.10.2025)

6. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі) 2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 120-VІ. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K1700000120 (өтініш берілген күн: 10.11.2025)

7. Жер учаскелеріне төлемақының базалық ставкаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 2 қыркүйектегі N 890 Қаулысы. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P030000890 (өтініш берілген күн: 13.11.2025)

8. Беристенов А., Оспанов Б. Преобразование земельных отношений и совершенствование земельного законодательства в Казахстане // Интерэкспо Гео-Сибирь. – 2013. – № 8. – С. 3–14.

9. Farran S., Corrin J. Developing Legislation to Formalise Customary Land Management: Deep Legal Pluralism or a Shallow Veneer? // Law and Development Review. 2016. Vol. 10. No. 1. Р 1–27.

10. Возвращенные в госфонд 11 млн га неиспользуемых сельхозземель распределены населению на развитие животноводства. URL: https://www.gov.kz/memleket/entities/land/press/news/details/1031063?directionId=1416&lang=ru (дата обращения: 10.08.2025)

11. Сводный аналитический отчет о состоянии и использовании земель Республики Казахстан за 2024 год. URL: file:///C:/Users/user/Downloads/_gluster_2025_6_26_0701bef0fc248679f84e61f1496800fb_original.6231479.pdf (дата обращения: 12.08.2025)

12. 2018–2020 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы. Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 7 желтоқсандағы № 823 қаулысы. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1700000823 (өтініш берілген күн: 10.12.2025)

13. Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіптік кешенін дамытудың 2017–2021 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 12 шілдедегі № 423 қаулысы. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1800000423 (өтініш берілген күн: 15.12.2025)

14. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2024 жылғы 2 қыркүйектегі «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» атты Қазақстан халқына Жолдауы. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K24002024_1/history (өтініш берілген күн: 20.12.2025)

15. Солтүстік Қазақстан облысының прокурорлары мемлекетке жер учаскелерін қайтарды. URL: https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuratura-sko/press/news/details/777548?lang=kk (өтініш берілген күн: 22.12.2025)