Құмар ойындары үшін әкімшілік жауапкершілікке тартуды мемлекеттік реттеу

Мақалада Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің құмар ойындарға қатысқаны үшін жауапкершілікті белгілейтін 444-бабының дербестігі мәселесі қарастырылады. Мақалада осы норманың туынды сипаты қарастырылады, өйткені ол ҚР ҚК 307-бабы бойынша қозғалған қылмыстық іс бойынша ойын қызметі заңсыз деп танылған және құмар ойын белгілеріне сәйкес келетін сот үкімі заңды күшіне енген жағдайда ғана қолданылады. Мұндай құқықтық құрылым әкімшілік жауапкершіліктің қылмыстық қудалауға тәуелділігін тудырады, бұл жазаның жеделдігі мен сөзсіз қағидаттарына қайшы келеді. ҚР заңнамасын, құқық қолдану практикасын және ғылыми тәсілдерді талдау негізінде әкімшілік жауапкершіліктің қолданыстағы тетігі құмар ойындарды мемлекеттік реттеу мақсаттарына толық жауап бер мейді деген қорытынды жасалады. Нормативтік-құқықтық базаны кешенді жетілдіру, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 444-бабының ережелерін нақтылау және билік органдары арасындағы үйлестіруді күшейту қажеттігі туралы қорытынды жасалады. Сонымен қатар, авторлар әкімшілік қудалау контекстінде құмар ойындардың құқықтық табиғатын заңнамалық тұрғыдан ажырату және нақтылау қажеттілігін негіздейді.

1. Кодекс Республики Казахстан «Об административных правонарушениях» от 5 июля 2014 года № 235-V ЗРК. В редакции Закона РК от 09.01.2026 № 257-VIII // ИПС «Әділет». – 2026. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1400000235 (дата обращения: 03.03.2026)

2. Уголовный кодекс Республики Казахстан от 3 июля 2014 года № 226-V ЗРК. В редакции Закона РК от 03.01.2026 № 252-VIII // ИПС «Әділет». – 2026. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1400000226 (дата обращения: 03.03.2026).

3. Закон Республики Казахстан «Об игорном бизнесе» от 12 января 2007 года № 219. В редакции Закона РК от 30.12.2025 № 246-VIII // ИПС «Әділет». – 2026. URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z070000219 (дата обращения: 03.03.2026)

4. Ожегов С.И., Шведова Н.Ю. Толковый словарь русского языка. URL: https://ozhegov.slovaronline.com/ (дата обращения: 03.03.2026)

5. Нестерова Е.В. От древнеримского Lex aleatoria до нормативного постановления Конституционного cуда РК: эволюция правового регулирования азартных игр и пари // ИС «Параграф». – 2025. URL: https://prg.kz/document/?doc_id=35592376 (дата обращения: 10.12.2025)

6. Ghelfi M., Scattola P., Giudici G., Velasco V. Online gambling: a systematic review of risk and protective factors in the adult population // Journal of Gambling Studies. 2024. Vol. 40. P. 673–699.

7. Unlawful remote gambling activities // Government of Singapore. 2025. URL: https://www.gra.gov.sg/harm-minimisation/unlawful-remote-gambling-activities (accessed: 15.11.2025)

8. German Gambling Regulation (GlüStV) and Tasks of the Joint Gaming Authority of the Federal States (GGL) // Gambling and Regulation. 2021. URL: https://fin-law.de/en/gambling-and-regulation/ (accessed:10.12.2025)

9. The Halle Administrative Court has upheld the German gambling regulator’s order to block the payment provider // Public Gaming Research Institute. 2024. URL: https://publicgaming.com/news-categories/legal/13411-the-halle-administrative-court-has-upheld-the-german-gambling-regulator-s-order-to-block-thepayment-provider (accessed:15.11.2025)

10. Gambling Control Act 2022, the following Act was passed by Parliament on 11 March 2022 and assented to by the President on 25 March 2022 // A Singapore Government Agency Website. URL: https://sso.agc.gov.sg/Act/GCA2022 (accessed: 15.11.2025)

11. В Казахстане пресечена деятельность четырех транснациональных ОПГ // Казахстанская правда. – 2019. URL: https://kazpravda.kz/n/v-kazahstane-presechena-deyatelnost-chetyreh-transnatsionalnyh-opg/ (дата обращения: 15.11.2025)