Механизмы повышения кибербезопасности путем внедрения искусственного интеллекта в деятельность ОВД

В настоящее время технологии искусственного интеллекта становятся катализатором кардинальных изменений в правоохранительной сфере. Усложнение киберпреступлений, обретение трансграничного характера и рост преступной активности в цифровом пространстве требуют применения органами внутренних дел новых подходов и инструментов. В данной статье подробно рассмотрены основные механизмы внедрения искусственного интеллекта в деятельность ОВД, его роль в обеспечении кибербезопасности и институциональные, правовые и технические аспекты практической реализации. В ходе исследования был проведен анализ стратегических документов и рекомендаций международных организаций Interpol, Europol, UNICRI и OECD, а также национальных стратегий цифровизации и кибербезопасности Республики Казахстан. В ходе исследования были изучены особенности и преимущества применения ИИ в деятельности ОВД на основе метода системного анализа, сопоставления зарубежного и отечественного опыта с целью оценки эффективности внедрения ИИ в деятельность ОВД и определения его влияния на систему кибербезопасности.

1. Responsible AI Innovation in Law Enforcement Toolkit // United Nations Interregional Crime and Justice Research Institute. 2024. P. 8–13. URL: https://unicri.org (accessed: 12.10.2025)

2. AI and Policing: The Benefits and Challenges of Artificial Intelligence for Law Enforcement. The Hague: European Union Agency for Law Enforcement Cooperation. URL: https://www.europol.europa.eu (accessed: 10.10.2025)

3. 2023–2029 жылдарға арналған цифрлық трансформация, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласын және киберқауіпсіздікті дамыту тұжырымдамасын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 28 наурыздағы № 269 қаулысы. URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2300000269/history (өтініш берілген күн: 10.10.2025)

4. Кибершабуылдарға қарсы әрекет ету ұлттық орталығын күшейту туралы: баспасөз ақпараты. – Астана, 2025. URL: https://www.gov.kz (өтініш берілген күн: 10.10.2025)

5. Ақпараттандыру туралы: Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 24 қарашадағы № 418-V ҚРЗ Заңы. URL: https://www.adilet.zan.kz (өтініш берілген күн: 10.10.2025)

6. Дербес деректер және оларды қорғау туралы: Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 21 мамырдағы № 94-V Заңы. URL: https://www.adilet.zan.kz (өтініш берілген күн: 10.10.2025)

7. Қылмыспен күресте жасанды интеллект әдістерін қолдану // Russian Law Journal. – № 12 (2). URL: https://www.russianlawjournal.org.

8. Құқық қорғау органдарындағы жасанды интеллект: заңсыз ақша ағындарын бұзуға арналған жасанды интеллект шешімдері // eucrim – The European Criminal Law Associations’ Forum. 2023. No. 1. Р. 60–66. URL: https://eucrim.eu (accessed: 11.10.2025)

9. Цифрлық Әлемнің қауіпсіздігін қамтамасыз ету: жасанды интеллект (AI) қолдайтын зиянды бағдарламалар мен интрузияны анықтау арқылы интеллектуалды инфрақұрылымдар мен цифрлық индустрияларды қорғау. URL: https://arxiv.org (өтініш берілген күн: 10.10.2025)

10. Жасанды интеллект және полиция қызметі: жасанды интеллекттің құқық қорғау органдары үшін артықшылықтары мен қиындықтары // Luxembourg: Publications Office of the European Union. URL: https://op.europa.eu (өтініш берілген күн: 12.10.2025)

11. Құқық қорғау органдарындағы жасанды интеллекттің жауапты инновацияларына арналған құралдар жинағы. – Lyon: INTERPOL. URL: https://www.interpol.int (өтініш берілген күн: 10.10.2025)

12. Жасанды интеллектті өзгерту: Еуропол ауыр ұйымдасқан қылмыс пен терроризммен күресу үшін жасанды интеллектті қалай пайдаланады // Академиялық журнал. – 2023. – № 72(9). URL: https://belugyiszemlejournal.org (өтініш берілген күн: 10.10.2025)

13. Principles for Responsible AI Innovation in Law Enforcement. URL: https://ai-lawenforcement.org (accessed: 10.10.2025)

14. Application of AI in Law Enforcement and Crime Prevention: MNU Research-Based Evaluation Enhances the Legislative Process in Kazakhstan. URL: https://mnu.kz/news (accessed: 10.10.2025)